Rechtsvormen

Wanneer je van plan bent om te starten met een bedrijf, is het erg belangrijk om ook vooraf goed uitgezocht te hebben welke rechtsvorm je wilt gaan kiezen. Een rechtsvorm is eigenlijk niets meer dan de juridische vorm die meegegeven is aan jouw bedrijf en het bepaalt o.a. de financiële aansprakelijkheid van het bedrijf. Zo kun je er bijvoorbeeld voor kiezen of je privé aansprakelijk gesteld wilt worden voor eventuele verliezen uit je onderneming of dat je dit niet wilt.

Voor we dieper induiken op de verschillende rechtsvormen en de eventuele voor- en nadelen, is het handig om eerst te bekijken welke rechtsvormen er eigenlijk zijn. Allereerst kunnen we bij de verschillende ondernemingsvormen (zoals rechtsvormen ook wel genoemd worden) twee hoofdgroepen onderscheiden, namelijk ondernemingen die gedreven worden door natuurlijke personen en ondernemingen met rechtspersoonlijkheid.

Wat is een natuurlijke persoon?

Een natuurlijke persoon is in juridische termen een persoon die drager is van rechten en plichten. Deze juridische erkenning krijgt iemand door geboren te worden en wordt vastgelegd in de vorm van een geboorteakte. Niet ieder natuurlijk persoon heeft dezelfde rechten en plichten. Zo zit er een verschil tussen de rechten en plichten die een kind heeft t.o.v. die van een volwassene. Voor een ondernemer is het vooral van belang om te weten dat bij een rechtsvorm die toebehoort aan natuurlijke persoon, de eigenaar ook privé aansprakelijk is voor schulden van de onderneming.

Wat is een rechtspersoon?

Een rechtspersoon is een juridische constructie waarbij een organisatie kan optreden als een natuurlijk persoon. Dit wil dus eigenlijk zeggen dat een rechtspersoon bezittingen kan hebben en ook rechten en plichten heeft t.o.v. derden. Het verschil wat voor ondernemers vooral van belang is, is dat de eigenaren niet met hun privé-vermogen aansprakelijk zijn voor de schulden van een bedrijf.

Welke rechtsvormen kennen we in Nederland?

Hoewel bovenstaande definities vrij theoretisch (en waarschijnlijk ook een beetje saai) klinken, is het erg van belang om te weten of de rechtsvorm die jij kiest voor jouw onderneming een natuurlijk persoon is of een rechtspersoon. Bij het kiezen van een rechtsvorm is het namelijk verstandig om goed af te wegen of je privé aansprakelijk wilt zijn voor eventuele schulden uit je onderneming of dat je dit niet wilt (en ook de mogelijkheden hebt om je privé-vermogen uit te sluiten van je bedrijfsactiviteiten).

Rechtsvormen die toebehoren aan natuurlijke personen (en dus privé aansprakelijk zijn met hun vermogen als de onderneming schulden heeft):

  • De eenmanszaak, een bedrijfsvorm waarbij 1 persoon eigenaar is van het bedrijf en deze persoon neemt ook alle beslissingen. Hij kan wel personeel aannemen indien gewenst. Bekijk meer informatie over de eenmanszaak.
  • De vennootschap onder firma (VOF), dit is een bedrijfsvorm met meerdere eigenaren onder een gemeenschappelijke naam. De inbreng hoeft niet persé te bestaan uit geld, maar kan ook bestaand uit arbeid. Over de winst-verdeling maken de vennoten onderling afspraken en zij dragen voor hun eigen deel van de winst inkomstenbelasting af. Bekijk meer informatie over de VOF.
  • De maatschap, een bedrijfsvorm die bestaat uit twee of meer zelfstandigen (ook wel ‘maten’ genoemd) die onder 1 naam een beroep uitoefenen. Bijvoorbeeld een fysiotherapie-praktijk. Iedere maat is voor een evenredig deel verantwoordelijk voor de maatschap en draagt zelfstandig inkomstenbelasting af voor zijn deel. Bekijk hier meer informatie over de maatschap.
  • De commanditaire vennootschap, deze rechtsvorm is vergelijkbaar met de VOF, alleen zitten hier ook stille vennoten in die niet aansprakelijk zijn met hun privé-vermogen, zij zijn geen ondernemers, maar puur geldschieters en worden dan ook gezien als investeerders. De beherende vennoten worden wel gezien als ondernemers en zijn ook dan ook privé aansprakelijk. Bekijk hier meer informatie over de commanditaire vennootschap.

Rechtsvormen die toebehoren aan rechtspersonen (en waarbij de eigenaren dus met hun privé-vermogen aansprakelijk zijn bij schulden van de onderneming):

  • De besloten vennootschap (BV), bij deze rechtsvorm is het kapitaal van de onderneming verdeeld in aandelen. Deze aandelen zijn niet vrij overdraagbaar en de directeur van een BV is in dienst bij het bedrijf en moet dus over zijn salaris inkomstenbelasting betalen. De winst van een BV wordt belast met vennootschapsbelasting. Bekijk hier meer informatie over de Besloten Vennootschap.
  • De naamloze vennootschap (NV), ook hierbij is het kapitaal verdeeld in aandelen, waarin iedere aandeelhouder voor één of meer aandelen deelneemt. De aandelen zijn vrij overdraagbaar en aandeelhouders worden beschouwd als eigenaren van de NV. Zij hebben stemrecht in de aandeelhoudersvergaderingen en hebben recht op een deel van de jaarlijkse winst. Bekijk meer informatie over de Naamloze Vennootschap.
  • De coöperatieve vereniging, dit is een rechtsvorm met een vereniging van personen die als doel hebben de materiële belangen van de leden te bevorderen. De coöperatieve vereniging heeft een eigen vermogen wat door de leden bijeengebracht is. Een aantal zzp’ers kunnen bijvoorbeeld samen een coöperatieve vereniging oprichten om hun belangen in te bundelen. Ze kunnen dan bijvoorbeeld gemakkelijker samen werken aan 1 klus. Bekijk hier meer informatie over een coöperatieve vereniging.